Wyszukiwarka


Informacje

Nawigacja

· Strona Gwna

· Artykuy

· Kraj

· Myl

· Media

· Pliki

· Galeria

Archiwum

· 2010 (77)· 2009 (497)· 2008 (593)· 2007 (564)· 2006 (443)

Koniec "Europy"

Przez wiele lat by jednym z bardziej charakterystycznych punktw Warszawy, symbolem budujcego si kapitalizmu. Tutaj spotyka si handlowy Wschd z Zachodem, mieszay si kultury, jzyki, zwyczaje kulinarne. Po prawie 20 latach Jarmark Europa, zajmujcy Stadion X-lecia i jego okolice przestaje istnie. Kupcy definitywnie maj si std wynie do koca wrzenia. Przez ten czas wadze Warszawy powinny wskaza handlowcom now lokalizacj dla ich bazaru.


Zdaniem samych zainteresowanych i ich klientw, nigdzie indziej nie bdzie ju takiej atmosfery, jak tu, w tej nadwilaskiej czci Pragi. Dlatego, cho wiedz, e nie maj wyjcia, to jednak z alem opuszczaj to miejsce. Jarmark Europa przegrywa nie tylko, cho przede wszystkim z Euro 2012, ale take z nowoczesnoci. Bo nawet gdyby nie byo w Polsce pikarskich mistrzostw, to i tak targowisko wczeniej czy pniej zostaoby zlikwidowane. Gdy w takich warunkach, jak do tej pory, nie daoby si ju duej handlowa. Cho z drugiej strony Warszawa straci troch ze swojego kolorytu.

Pocztki kapitalizmu
Gdy w 1989 roku rozpoczyna si handel na Stadionie, obiekt tylko z nazwy by aren sportow. Ostatnie mecze pikarskie rozegrano tam w poowie lat 80., od dawna nie zagldali te tu kolarze cigajcy si w Wycigu Pokoju, nie organizowano doynek ani adnych innych imprez pastwowych. Stadion powoli zamiera i umieszczenie tu handlujcych byo o tyle dobrym wyjciem, e wadze Warszawy i rzd nie bardzo wiedziay, co zrobi z tym obiektem i okolicznym terenem. Co prawda przebkiwano o gruntownej przebudowie stadionu, ale wtedy byy o wiele waniejsze wydatki. Handlowcy wic szybko zawadnli Stadionem i jego boniami.
Przeom lat 80. i 90. doskonale pamita Grzegorz Ciesielski, ktry tutaj podj swoj pierwsz prac. - Zatrudni mnie ojciec kolegi z wojska. Sprzedawaem odzie, ktra najpierw bya przywoona z Turcji, a potem, gdy u nas wolny rynek na dobre si rozkrci, zaopatrywalimy si w kraju - opowiada. - Wszystko wtedy byo nowe i pierwsze, handlowao si z ek polowych, skrzynek, wielu sprzedawao towar prosto z toreb. Zarobek by szybki i atwy, zwaszcza wtedy, gdy szerok aw ruszyli do nas na zakupy przybysze z dawnego ZSRS - dodaje.
W szczytowym okresie na Stadionie handlowao kilkanacie tysicy firm, dziaay bary i inne firmy usugowe. W to wszystko zacza si take miesza mafia, ktra cigaa haracze, zwaszcza od obcokrajowcw. Z tym zjawiskiem policja w duej mierze sobie poradzia, ale Stadion w 1998 roku przey pierwszy powany wstrzs, gdy w Rosji wybuch kryzys walutowy. Rosjanie stracili wtedy mas pienidzy i natychmiast spada liczba odwiedzajcych Warszaw w celach handlowych. Ale ich miejsce zajli inni i targowisko dalej si rozwijao, radzc sobie nawet w starciu z siln konkurencj ze strony supermarketw. Bo zakupy robili tu nie tylko zwykli ludzie, ale take firmy handlowe, sklepy itd. Kilka tysicy podmiotw gospodarczych ma wic zajcie i nic dziwnego, e decyzja o zamkniciu Jarmarku Europa wywoaa wrd nich takie poruszenie.

Bdzie nowy stadion
Trzeba przyzna, e decyzja o powierzeniu Polsce i Ukrainie organizacji Euro 2012 przypiecztowaa los Jarmarku Europa. Ju od kilku lat byo gono o tym, e miasto i Centralny Orodek Sportu (formalny waciciel Stadionu X-lecia) chc ten teren uporzdkowa i postawi tu nowy stadion. Ale inwestycja obliczana na setki milionw zotych nie miaa szans na realizacj i handlowcy spokojnie mogli dalej prowadzi interesy. Teraz jednak Warszawa ma si doczeka nie tylko nowego Stadionu Narodowego, ale take wielu obiektw towarzyszcych, ktre stan wok niego. Dlatego COS zdecydowa o nieprzeduaniu firmie Damis, zarzdzajcej targowiskiem, umowy na dzieraw tych terenw.
Z takiego obrotu sprawy zadowoleni s urbanici i architekci. Ich zdaniem, brzydkie targowisko ze skleconymi z blachy i drewna budkami zupenie nie pasuje do krajobrazu stolicy, bo bardziej przypomina slumsy w biednych krajach ni najwikszy obiekt handlowy w stolicy dynamicznie rozwijajcego si europejskiego kraju. I rzeczywicie, kady, kto cho raz by w tym miejscu, musi przyzna, e targowiska w wielu nawet maych miastach wygldaj lepiej. Podczas gdy gdzie indziej inwestowano w budow hal targowych z prawdziwego zdarzenia, z boksami handlowymi, toaletami, klimatyzacj, w Jarmarku Europa niewiele si zmieniao. Cho z drugiej strony wszelkie takie inwestycje byy ryzykowne, bo spka Damis nie miaa adnej wieloletniej umowy na dzieraw Stadionu. A bez tego nikt nie zdecyduje si na inwestowanie, nie majc gwarancji, e nakady si zwrc. Za o podpisaniu przez COS wieloletniej umowy dzierawnej nie byo mowy, skoro cay czas aktualne byy plany przebudowy Stadionu.

Nie ma dla was miejsca
Umowa dzierawy miaa zosta zakoczona 30 wrzenia, jednak COS zgodzi si na to, aby Jarmark Europa dziaa jeszcze przez trzy miesice, jednak bd w tym czasie mogli tu prowadzi handel tylko Polacy. Obcokrajowcy, np. Wietnamczycy, Rosjanie czy Ukraicy bd musieli od 1 lipca przenie si w inne miejsca. Miejsce, ktrego tak naprawd jeszcze dla nich nie ma. Te dodatkowe trzy miesice wadze stolicy maj na znalezienie kupcom nowej lokalizacji pod jarmark. Trzeba jednak przyzna, e ani wadze stolicy, ani COS nie popisay si w sprawie kupcw ze Stadionu. O tym, e bd si musieli std wynie, byo wiadomo od dawna, problem by omawiany na niejednej sesji Rady Warszawy, dyskutowano go w mediach. By wic czas, aby now lokalizacj pod targowisko przygotowa nawet kilka lat temu. Tymczasem wszystko zostawiono na ostatni chwil i nic dziwnego, e wywoao to ogromne protesty handlujcych. Nikt przecie nie zgodzi si na to, aby z dnia na dzie by pozbawionym rde utrzymania. Rozgoryczeni ludzie zaczli protestowa, grozili nawet wyjciem na ulice i blokad wanej arterii komunikacyjnej w Warszawie. - Wyglda na to, e o wasne interesy trzeba dba tak jak grnicy, ktrzy przyjechali do Warszawy w kilka tysicy i wywalczyli sobie to, na czym im zaleao - powiedzia nam Andrzej Supra, sprzedawca w jednym ze stoisk z odzie. - Teraz ju troch atmosfera si uspokoia, ale naprawd niewiele brakowao, eby ludzie si zbuntowali.
Supra i inni kupcy podkrelaj, e nie s przeciwni ani Euro 2012, nie upieraj si te przy tym, e musz zosta na Stadionie. - Pjdziemy gdzie indziej, ale niech najpierw miasto wskae nam nowe miejsce pod targowisko - podkrela.
Tymczasem te lokalizacje, ktre do tej pory proponowano handlowcom albo okazyway si nieprzydatne, albo byy inne przeszkody w organizacji tam targowiska.
Dla wacicieli budek na Stadionie najdogodniejsza bya lokalizacja obok dworca Warszawa Wschodnia. - Dobry dojazd dla klientw, sporo miejsca - wylicza zalety tej dziaki Barbara niegocka. Niestety, w tym przypadku miasto troch si zagalopowao, bo teren, o ktrym mowa, nie jest komunalny, ale naley do PKP. Koleje za nie maj zamiaru na razie si go pozbywa, bo planuj tu inwestycje.
Znakomita wydawaa si lokalizacja nowego jarmarku przy ul. Radzymiskiej, na granicy Warszawy i gminy Marki. - Robilimy referendum i wikszo z nas popara przeniesienie targowiska wanie na Targwek - podkrela Barbara niegocka. - To take dobre miejsce. Nie byoby kopotw z komunikacj, co dla nas jest najwaniejsze - zaznacza.
Ale i z tego raczej nic nie wyjdzie, bo przeciw s wadze gminy Targwek i mieszkacy okolic projektowanego targu. Okazuje si bowiem, e gmina ma zupenie inne plany odnonie tej dziaki, ktr kupcom wstpnie wskaza wojewoda mazowiecki Jacek Sasin. Burmistrz Targwka Grzegorz Zawistowski tumaczy, e rada dzielnicy zarezerwowaa ten teren pod budow nowoczesnej hali sportowo-widowiskowej na 20 tys. miejsc. Takiego obiektu jeszcze Warszawa nie ma i raczej hala zyska pierwszestwo. Tym bardziej, e burmistrz ma w tej sprawie ogromne poparcie mieszkacw, ktrych ju kilka tysicy podpisao si pod protestem przeciwko umieszczeniu w ich dzielnicy jarmarku. Boj si przede wszystkim o to, e pogorszy si stan bezpieczestwa w ich gminie. Co prawda kupcy przekonuj, e ju dawno miny czasy, gdy na targowisko zagldaa mafia wymuszajca haracze, jednak mieszkacy Targwka obawiaj si po prostu najazdu tysicy handlujcych i kupujcych. Nieoficjalnie wiadomo te, e niezbyt przychylnie na taki projekt patrzy armia, bo w pobliu niedoszego targowiska znajduje si jednostka wojskowa.
Z kolei sami kupcy odrzucili inne lokalizacje wskazane przez wojewod lub wadze Warszawy. Nie spodobay im si m.in. dziaki w okolicach
Olszynki Grochowskiej, bo jest to surowy teren, bez adnej infrastruktury, mediw. - Tam s tylko drzewa i krzaki, wiele miesicy trzeba by najpierw powici, aby ten teren przygotowa pod handel - tumaczy Lucyna Kostrzewska, jedna z osb handlujcych na Stadionie.
Potem pojawia si jeszcze ul. Instalatorw i 40 ha teren midzy ul. Marywilsk i Pochocisk. Ten ostatni zosta nawet wstpnie przez kupcw zaakceptowany, ale te nie wzbudza entuzjazmu. Czy wadzom stolicy i wojewodzie uda si do koca wrzenia definitywnie przenie Jarmark Europa w inne miejsce? Jeli nie, na pewno ta sprawa wywoa jeszcze wiele konfliktw. A czas nagli, bo ju w wakacje rozpoczn si pierwsze prace rozbirkowe na Stadionie, aby uporzdkowa miejsce pod nowy obiekt.

A moe gdzie indziej?
Tymczasem kupcami ze Stadionu X-lecia zainteresowali si inni przedsibiorcy liczcy, e gdy przycign ich do siebie, to w lad za nimi przyjd te kupujcy. Ambitne plany mieli m.in. dzierawcy dawnego targowiska przy stadionie Skry Warszawa. Na dwch hektarach mogoby si tam zmieci nawet kilkuset sprzedajcych. Niektrzy ju zaczli pyta o moliwo rezerwacji miejsc na Skrze. Tymczasem w tym przedsiwziciu przeszkadza spr midzy dwiema firmami: jedna dzierawi cz terenu wok stadionu, a druga wykupia wikszo terenu, na ktrym stoj obiekty Skry i chce w tym miejscu postawi domy. Nic wic dziwnego, e targowisko znacznie obniyoby atrakcyjno takiej lokalizacji i wiele osb mogoby zrezygnowa z zakupu mieszka. Sprawa ma znale prawdopodobnie fina w sdzie.
Ale kupcami z Jarmarku Europa zainteresowaa si nie tylko Warszawa. Prbuj ich do siebie przycign waciciele targowiska w Rzgowie pod odzi, ktrzy nawet do Warszawy wypucili swoje "wici". I niewykluczone, e cz handlowcw, w tym np. cudzoziemcy, z takiej moliwoci skorzysta. Rzgw ma bowiem t zalet, e jest to teren z dobr infrastruktur, halami targowymi, dojazdem, ma te tysice staych odbiorcw, wic i klientw nie powinno tam brakowa. A to przecie dla sprzedajcego najwaniejsze.
Innym pomysem jest przeniesienie si czci handlujcych do Nadarzyna, gdzie take prnie rozwija si handel tekstyliami i innymi artykuami. Cay czas rozbudowywana jest tam baza logistyczna i magazynowa, przybywa take kupujcych. Wiele wic wskazuje na to, e Jarmark Europa moe zosta "rozparcelowany" i kupcy przenios si w kilka miejsc. To oznaczaoby bezpowrotn likwidacj kilkunastoletniej "instytucji", ktra dla wielu staa si trwaym elementem stolicy, tak jak niemal Paac Kultury i Nauki. Jarmark mia jednak mniej szczcia ni PKiN, bo nie mg zosta uznany za zabytek, a poza tym to tutaj, a nie w centrum miasta ma zosta wybudowany nowy stadion narodowy. I cho wikszo warszawiakw krytycznie patrzya na "Europ", to jednak dla wielu osb zamknicie targowiska oznacza te spor strat, bo lubili tu przychodzi, eby zrobi tanie zakupy. Po przenosinach cz klientw na pewno przestanie kupowa na targowisku, ale z drugiej strony kupcy licz na now klientel. - Jestemy potrzebni - nie ma wtpliwoci Grzegorz Porbski. - Przecie gdyby tak nie byo, to ju dawno jarmark wieciby pustkami. Dlatego jestem spokojny, e jak nas przenios, to obok starych klientw, pojawi si nowi - mwi handlowiec. Tak sam nadziej maj setki jego kolegw, ktrzy nadal chc y, jak przez ostatnie lata - z handlu.
Krzysztof Losz


Komentarze

Brak dodanych komentarzy. Moe czas doda swj?

Dodaj komentarz

.::Podyskutuj z nami na forum::.

Powiadomienia

Podaj swj adres e-mailowy:

I bd z nami na bieco

Zobacz na ywo w internecie

Czy wiesz, e moesz oglda TV Republika online na ywo w internecie. Zobacz rwnie TV Trwam na ywo online w sieci. Jedynie polskie stacje telewizyjne dostpne do odbioru.
Wygenerowano w sekund: 0.09
7,207,694 Unikalnych wizyt